Ngành giáo dục tại Việt Nam đang có những bước tiến vượt bậc, nhiều chương trình đào tạo được ứng dụng thành công, mang tới nhiều cơ hội cho “thế hệ tương lai” của đất nước. Một trong những phương pháp giáo dục hiện đại nhất hiện nay phải kể đến Steam – phương pháp đã và đang được ứng dụng tại nhiều quốc gia phát triển trên thế giới. Vậy vai trò của Steam trong giáo dục trung học cơ sở là gì, chúng được áp dụng như thế nào? Theo dõi bài viết dưới đây để có được lời giải đáp chi tiết và chính xác nhất nhé.

Phương pháp Steam trong giáo dục trung học cơ sở

Vai trò của phương pháp giáo dục STEAM tại bậc trung học cơ sở

Cấp 2 là một cánh cửa hoàn toàn mới đối với mỗi bạn học sinh, khối lượng kiến thức nhiều hơn, độ khó và độ bao phủ rộng, đòi hỏi các em sẽ phải tập trung và chủ động hơn.

Bên cạnh đó, khi bước vào cấp 2 cũng là lúc các em bước vào độ tuổi dậy thì và có những thay đổi rất lớn về tâm sinh lý. Các em dễ bị tác động bởi những yếu tố ngoại cảnh, tính cách nhạy cảm đôi khi là khó bảo. Kết hợp với những áp lực vô hình của điểm số, khối lượng kiến thức lớn, môi trường mới có thể khiến các em cảm thấy chán học, ngại tới trường.

Steam trong giáo dục trung học cơ sở sẽ là một phương pháp phù hợp cho học sinh giai đoạn này, mang tới nhiều lợi ích thiết thực.

Phát huy tư duy logic, năng lực sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề

Với phương pháp giáo dục Steam, học sinh sẽ được tham gia các buổi thực hành về các phản ứng hóa học, thí nghiệm vật lý… Đòi hỏi học sinh phải có sự chuẩn bị đầy đủ, tìm hiểu các phương pháp học phù hợp, hình thành tư duy đa chiều và kích thích khả năng sáng tạo của học sinh, từ đó tạo ra các sản phẩm liên quan tới những môn học đó. 

  • Tư duy logic: hình thành khả năng phán đoán và từ duy để giải quyết vấn đề
  • Sáng tạo: tham gia sáng tạo các mô hình, tác phẩm bằng hình thức learning by doing.
  • Giải quyết vấn đề: học cách phân tích, giải quyết, phản biện… vấn đề. 

Cơ hội trải nghiệm thực tế

Một trong những ưu điểm nổi bật khi ứng dụng Steam trong giáo dục trung học cơ sở chính là học sinh sẽ được trải nghiệm thực tế, tiếp cận kiến thức một cách tự nhiên, chủ động, không bị gò ép theo lý thuyết. Các em sẽ tự nhận thức được những gì đã và đang xảy ra xung quanh mình, làm chủ ý tưởng và quan điểm của bản thân. Việc được thực hành và tự mở rộng vốn kiến thức giúp dễ dàng ứng dụng những gì học được vào cuộc sống hằng ngày.

Chương trình giáo dục Steam giúp các em phá bỏ được “bức tường” giữa lý thuyết và thực tiễn, kiến thức được cụ thể hóa một cách dễ dàng, các em hoàn toàn có thể tự đặt mục tiêu cho bản thân và lập kế hoạch triển khai nó từ rất sớm.

Khơi dậy niềm yêu thích học tập, đặc biệt là các môn về khoa học, công nghệ

Lợi ích của phương pháp giáo dục STEAM

Tuổi dậy thì là giai đoạn các em đã có thể tiếp thu thông tin một cách có chọn lọc, đã có sở thích và ước mơ riêng của mình. Việc trải nghiệm phương pháp giáo dục Steam sớm sẽ giúp các em định hướng được tương lai của mình, làm nền móng vững chắc cho các cấp bậc về sau.

Đặc biệt, với những bài học khi áp dụng phương pháp Steam, học sinh được khơi dậy niềm yêu thích với các môn về Khoa học – Công nghệ, một trong những yếu tố quan trọng trong thời đại toàn cầu hóa. Các em sẽ không bị bỡ ngỡ, ngược lại sẽ có được sự tự tin và sẵn sàng đối mặt với những thay đổi, phát triển của thời đại.

Gia tăng tinh thần đồng đội và khả năng làm việc nhóm

Cấp 2 là một môi trường hoàn toàn mới với các bạn học sinh chuyển cấp, thầy cô mới, bạn bè mới, các em sẽ e ngại và bỡ ngỡ khi kết bạn. Phương pháp Steam trong giáo dục trung học cơ sở sẽ giải quyết được vấn đề này, bởi các môn học đa lĩnh vực luôn đòi hỏi sự trao đổi, tương tác trong toàn quá trình học. Các em được chia nhóm để làm việc: thảo luận, thuyết trình, ghi chép thông tin, tìm hiểu vấn đề, viết báo cáo… Qua đây, các em sẽ được rèn luyện khả năng làm việc nhóm, cách ứng xử và giao tiếp, từ đó giúp các em tự tin và gia tăng sự đoàn kết, tinh thần đồng đội.

Cách ứng dụng của phương pháp giáo dục STEAM ở tại bậc trung học cơ sở

STEAM đã và đang được ứng dụng thành công tại nhiều trường THCS tại Việt Nam, mang tới nhiều hiệu quả tích cực cho công tác giáo dục. Khi ứng dụng STEAM nhà trường sẽ phải đảm bảo 3 yếu tố chính: giáo án, phương pháp dạy học lý thuyết và tổ chức hoạt động thực hành.

Giáo án

Phương pháp Steam trong giáo dục trung học cơ sở sẽ lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên sẽ phải soạn rất nhiều giáo án đề có được một kế hoạch giảng dạy hiệu quả. Với phương pháp dạy truyền thống, giáo án biên soạn sẽ dựa vào sách giáo khoa thì với phương pháp Steam giáo viên sẽ linh động giáo án theo các chủ đề gắn với thực tế.

Trong quá trình dạy, giáo viên sẽ áp dụng nhiều phương pháp khác nhau như thảo luận nhóm, thuyết trình, thí nghiệm, biểu đồ sơ đồ, tổ chức trò chơi…để giúp học sinh không bị nhàm chán, nâng cao khả năng tiếp thu của các em.

Phương pháp dạy học lý thuyết

Những khái niệm học thuật, kiến thức lý thuyết sẽ được lồng ghép vào các bài giảng trong thực tiễn, điều này sẽ hỗ trợ các em tiếp thu một cách dễ dàng. Kiến thức của các môn học như toán học, công nghệ, khoa học được tổng hợp vào những chủ đề chung, khơi dậy sự tò mò, hứng thú cho học sinh, qua đó các em nhanh chóng nắm bắt kiến thức, “học một hiểu mười”.

Có thể thấy, phương pháp giảng dạy Steam trong giáo dục trung học cơ sở không đánh giá cao việc tập trung học “lý thuyết suông”, giảng dạy một cách máy móc, thiếu sự quan tâm tới trẻ như phương pháp giảng dạy truyền thống.

Tổ chức hoạt động thực hành

Thực hành là sự khác biệt và thành công của chương trình giáo dục Steam. Nếu muốn ứng dụng thành công mô hình Steam ở cấp 2, ngoài những chương trình giảng dạy kiến thức chuyên môn, nhà trường và giáo viên cần cho các em học sinh tham gia những buổi trải nghiệm thực tế. Những buổi trải nghiệm này sẽ giúp các em có cơ hội áp dụng những kiến thức mình học được vào cuộc sống, khuyến khích khả năng sáng tạo của các em.

Một số trường trung học cơ sở áp dụng phương pháp giáo dục STEAM hiệu quả

Có thể thấy, Steam trong giáo dục trung học cơ sở đóng vai trò quan trọng và được Bộ Giáo Dục khuyến khích áp dụng để mang tới cho thế hệ trẻ nền giáo dục hiện đại, văn minh nhất.

Hiện tại, đã có một số trường THCS ứng dụng hiệu quả phương pháp giáo dục STEAM, quý phụ huynh có thể tham khảo các trường như:

  • Hệ thống trường học The Dewey Schools
  • Trường Quốc Tế Singapore
  • Trường quốc tế đa cấp Anh Việt Hoàng Gia (BVIS)
  • Trường song ngữ liên cấp Wellspring Hà Nội
  • Trường phổ thông Việt  – Úc Hà Nội
  • Trường song ngữ quốc tế Newton
  • Trường phổ thông liên cấp Alfred Nobel
  • THCS – THPT Quốc tế Thăng Long Hệ thống Giáo dục Bill Gates
  •  Hanoi International School
  • Trường THCS Lê Quý Đôn (TP.HCM)
  • Trường THCS Lý Thường Kiệt (Đà Nẵng)
  • Trường THCS Cao Đức, Gia Bình, Bắc Ninh
  • Trường THCS Liên Bảo, thành phố Vĩnh Yên

Trên đây là một số thông tin về Steam trong giáo dục trung học cơ sở, hy vọng bài viết sẽ giúp bạn có được cái nhìn rõ hơn về chương trình giáo dục hiện đại này. Quý phụ huynh nên tìm hiểu và tham khảo để con em có được môi trường học học tốt nhất, giúp tương lai của các em tươi sáng hơn.