Làm cha mẹ chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng, bởi việc chăm sóc, yêu thương thôi là chưa đủ mà còn là quá trình cùng con đi qua những trải nghiệm để trưởng thành mỗi ngày. Trong khuôn khổ khóa học “Làm cha mẹ tích cực”*, chủ đề “Lắng nghe tích cực” đã mở ra một không gian kết nối sâu sắc, giúp phụ huynh nhận ra rằng: Để chạm đến thế giới của con, đôi khi chúng ta không cần nói nhiều hơn, mà cần lắng nghe sâu hơn.
Dưới sự dẫn dắt của PGS.TS Lê Văn Hảo, các phụ huynh đã nhập vai những đứa trẻ đang bị người lớn cắt lời, phán xét hoặc áp đặt . Giả sử trong tình huống, con lần đầu tiên đi nhổ răng, đang run rẩy vì sợ hãi, các ba mẹ đã trực tiếp trải nghiệm sự khác biệt giữa hai cách ứng xử. Thay vì lời gạt đi nhanh chóng như: “Có gì đâu mà sợ, nhổ vèo cái là xong!”, phụ huynh được hướng dẫn cách lắng nghe và gọi tên cảm xúc của con. Qua hoạt động này, cha mẹ thấu hiểu cảm giác hụt hẫng khi bị người lớn cắt lời hay phán xét nỗi sợ của mình. Từ đó, họ học được rằng chỉ cần một câu xác nhận: “Mẹ biết con đang rất lo lắng vì đây là lần đầu tiên phải nhổ răng đúng không?”. Một “khoảng lặng” thấu cảm đã được tạo ra, giúp con cảm thấy an toàn để bộc bạch và sẵn sàng cùng cha mẹ đối mặt với thử thách.
Thầy Hảo cũng đã hướng dẫn các ba mẹ thực hành quy trình kết nối 4 bước. Hai bước đầu tiên là phản hồi và xác nhận cảm xúc để con thấy mình được thấu hiểu. Bước 3 là khích lệ con tự tin bày tỏ nỗi lòng, và cuối cùng là cùng con tìm kiếm giải pháp thay vì làm thay hay áp đặt. Cách tiếp cận này giúp kỷ luật không còn là áp lực mà trở thành cơ hội để trẻ học cách tự nhận thức, tin vào cảm xúc của bản thân và rèn luyện tinh thần trách nhiệm.
Khép lại những buổi học đầy cảm xúc, mỗi phụ huynh đều hiểu rằng: Trở thành cha mẹ tích cực không phải là trở nên hoàn hảo, mà là không ngừng nỗ lực để thấu hiểu. Khi cha mẹ chọn lắng nghe thay vì lên tiếng, chọn thấu cảm thay vì phán xét, mỗi ngày bên con sẽ trở thành một cơ hội quý giá để kết nối sâu sắc và cùng con xây dựng một không gian gia đình ngập tràn tôn trọng và yêu thương.
————–
*“Làm cha mẹ tích cực” là khóa học cộng đồng miễn phí do The Dewey Schools tổ chức. Bước sang năm thứ 2, PGS.TS. Lê Văn Hảo – nguyên Phó viện trưởng viện tâm lý học – Viện hàn lâm KHXH Việt Nam – tiếp tục là người dẫn dắt khóa học, tổ chức các tình huống thực tế, mang lại cho ba mẹ những phương pháp thực tiễn để đồng hành cùng con một cách kiên nhẫn, thấu hiểu và tôn trọng.
