“Kiến thức cao cấp nhất trong nhà trường là khái niệm. Chỉ khi học sinh tự tay làm ra khái niệm, học bằng chính sản phẩm do mình tạo ra, chứ không phải từ tri thức sẵn có, các em mới thực sự yêu thích việc học, hình thành năng lực tự học, tư duy phản biện và các kỹ năng thiết yếu trong thời đại số.”
Đó là lời khẳng định về Giáo dục Trải nghiệm của cô Lô Thúy Hương – Giám đốc Chương trình Tiếng Việt Tiểu học Dewey Tây Hồ Tây. Vậy trên thực tế, giáo dục trải nghiệm được hiện thực hóa tại Dewey như thế nào?
Tại Dewey, học sinh là trung tâm của mọi hoạt động học tập. Các tiết học, dự án được thiết kế theo chu trình trải nghiệm, nơi học sinh trực tiếp thao tác, đặt câu hỏi, tự làm ra khái niệm thay vì tiếp nhận một chiều.
Tiêu biểu như dự án “Lễ hội thần linh” môn Khoa học Xã hội & Nhân văn, học sinh được chia nhóm theo các nền văn hóa lớn trên thế giới, cùng sưu tầm tư liệu, thiết kế tuyển tập và tự kể lại các câu chuyện thần thoại bằng đa dạng hình thức sáng tạo như diễn xướng dân gian, kịch hóa hay thực hành nghi lễ. Các em trở thành những “nhà khoa học” chủ động nghiên cứu, tìm tòi, đưa ra những đề án giải quyết cho các vấn đề nóng của xã hội.
Đặc trưng cốt lõi của giáo dục trải nghiệm tại Dewey là học qua việc làm gắn với suy ngẫm có chủ đích. Thông qua quá trình trực tiếp tương tác với vấn đề thực tiễn, thử nghiệm, điều chỉnh và rút ra kết luận, các em phát triển tư duy, kỹ năng và khả năng giải quyết vấn đề. Ví dụ, dự án Toán 10 “Tiết kiệm và đầu tư” đưa học sinh vào bối cảnh tài chính cá nhân: phân tích lạm phát, theo dõi giá trị đồng tiền, đưa ra quyết định tiết kiệm hay đầu tư với khoản tiền giả định, lập dự báo tài chính dựa trên đồ thị và số liệu thực tế. Qua đó, các em học cách áp dụng kiến thức toán học vào những tình huống đời sống, hình thành năng lực ra quyết định sáng suốt. Song song với đó, văn hóa phản tư được hình thành mạnh mẽ thông qua các hoạt động như: phiếu rời lớp, nhật ký học tập, vòng tròn phản tư… khuyến khích học sinh suy ngẫm, đúc kết kinh nghiệm sau mỗi bài học, mỗi dự án.
Cô Nguyễn Thị Thanh Hải – Giám đốc Chương trình Khoa học Xã hội & Nhân văn cho biết, giáo dục trải nghiệm tại Dewey không hình thành một cách tự phát mà được xây dựng trên các nguyên tắc sư phạm vững chắc, áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại như học tập truy vấn, học tập dự án, tư duy thiết kế và dạy học phân hóa. Trong hệ thống ấy, giáo viên đảm nhiệm vai trò thiết kế trải nghiệm học tập, dẫn dắt và tạo điều kiện để học sinh phát triển năng lực tự học.
Lấy ví dụ từ một tiết học môn Văn-Tiếng Việt về Động từ, cô Lô Thúy Hương cho biết, thay vì cung cấp sẵn các động từ và hình ảnh để học sinh nối ghép một cách máy móc, giáo viên Dewey bắt đầu từ những thao tác thật trong đời sống. Học sinh trực tiếp thực hiện các hành động, quan sát, tìm từ ngữ để gọi tên những hành động ấy, từ đó tự hình thành khái niệm “động từ” và diễn đạt được động từ là gì. Việc tổ chức cho học sinh tự làm ra khái niệm – đi lại con đường mà nhà khoa học đã đi – giúp các em hiểu rõ bản chất và nắm được cách học.
Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, khi các kỳ tuyển sinh Đại học và đánh giá năng lực ngày càng rời xa lối học thuộc lòng, học mẹo hay công thức, giáo dục trải nghiệm đang trở thành hướng đi tất yếu. Bởi chính khả năng kiến tạo tri thức, tư duy độc lập và phản biện mới là nền tảng giúp học sinh thành công trong cuộc sống, trở thành những công dân toàn cầu có năng lực học tập và làm việc trong môi trường liên văn hóa.
——————-
Chiến dịch “VÒNG TRÒN TRẢI NGHIỆM” do The Dewey Schools phát động – khẳng định một cách tiếp cận giáo dục nơi trải nghiệm không chỉ là phương tiện, mà là cốt lõi của việc học. Tại đây, mỗi học sinh được đặt vào trung tâm của hành trình phát triển, được dẫn dắt để hình thành năng lực tự học, tư duy độc lập và bản lĩnh làm chủ tương lai của chính mình.
Bước vào thế giới sống động của giáo dục trải nghiệm tại đây: https://tuyensinh.thedeweyschools.edu.vn/vong-tron-trai…
